Powstanie Warszawskie. Dzień czterdziesty czwarty – 13 września 1944 (środa)

Historia, Powstanie Warszawskie
Agnieszka Rusocka-Malinowska

Walka zbrojna

Wojsko radzieckie wkroczyło na Pragę. Na lewym brzegu Wisły wciąż przebywały oddziały AK. Utrudniało to Niemcom walkę z sowietami. Obawiając się, że armia radziecka przedrze się na lewy brzeg i wesprze walczące tam oddziały polskie, wysadzili warszawskie mosty: Poniatowskiego, średnicowy, kolejowy pod Cytadelą (dzisiejszy Gdański) i Kierbedzia.

Echa Społeczne - Stanowisko strzeleckie, Srodmiescie Pldn
Stanowisko strzeleckie przy ul. Wiejskiej, na przeciwko sejmu; Warszawa, Śródmieście Płd, 12 – 13 wrz. 1944; fot. Henryk Świercz, ps. „Świerszcz”

Niemcy, mimo że stanęli w obliczu podwójnego frontu zdołali prowadzić zdecydowane działania bojowe na Górnym Czerniakowie. Atak, przy użyciu artylerii, czołgów, dział szturmowych i „Goliatów” prowadzony był z każdej strony. Polacy zmuszeni byli opuścić Port Czerniakowski, szpital św. Łazarza na ul. Książęcej i nieparzystą stronę ul. Łazienkowskiej.

Zaciekła walka toczyła się o gmach ZUS przy Czerniakowskiej. Obiektu bronił pluton ppor. Andrzeja Samsonowicza, ps. „Xiążę” z batalionu „Zośka”. Oddziały Dirlewangera nacierały przy wsparciu lotnictwa i dział szturmowych. Spowodowało to pożar w budynku. Z powodu braku wody nie dało się zapanować nad płomieniami. Żołnierze „Xsięcia” utrzymali punkt do godzin nocnych. Dopiero wtedy Niemcom udało się wedrzeć i zająć część budynku.

Powstańcy po raz pierwszy otrzymali realną pomoc od Rosjan. Samoloty radzieckie dokonały zrzutów broni i żywności.

SS-Obergruppenführer Erich von dem Bach tak odniósł się do wydarzeń i swojej w nich roli”

„Ta Warszawa wychodzi mi już gardłem. Londyńskie radio podało, jakoby zostałem wpisany na listę przestępców wojennych.
Jaki honor!
Akurat za Warszawę, gdzie ja osobiście zasługą najwyższego humanitaryzmu mogę świadczyć się przed Panem Bogiem”

Zbrodnie przeciwko ludności

W wyniku pożaru, jaki powstał podczas walk o gmach ZUS, spłonęło żywcem około 60 rannych ze znajdującego się tam powstańczego szpitala. Pozostałych udało się personelowi wynieść wśród walk na ulicę, gdzie ginęli i pacjenci i personel. Nocą, po przedostaniu się do budynku Niemcy wymordowali pozostałą tam część rannych i chroniącą się ludność cywilną.

Działalność informacyjna, łącznicza

Echa Społeczne - janina-balcerzak-ewa

W nocy na Pragę przedostała się łączniczka „Ewa” z kompanii „Dysk” Kedywu KG AK. Miała nawiązać kontakt ze sztabem 1 Armii Wojska Polskiego.

 

Janina Balcerzak, ps. „Ewa” – łączniczka AL, następnie w AK

Dodaj komentarz